Gallipoli Deniz Altı Tarihi Parkı’nda İlk Korozyon Koruma Sistemi Kuruldu, 17 Gemi Korunacak

Gallipoli Yarımadası kıyılarının kuzey Ege deniz tabanında, Birinci Dünya Savaşı'na ait 100'ün üzerinde müttefik ve Osmanlı batık gemisi bulunuyor; bu kalıntılar, tarihsel açıdan büyük bir konsantrasyon oluşturuyor ancak tuzlu su ve pas, uzun vadeli varlıklarını tehdit ediyor.

Türk hükümeti, Gallipoli Underwater Historical Park'ta, 1800'lerden beri gemi ve boru hatlarında kullanılan ve batıkların çürümesini yavaşlatan katodik koruma sistemini ilk kez bu ölçekte devreye alıyor. Projenin sorumlusu Yusuf Kartal, bu yöntemin batıkların yüzlerce yıl korunmasını mümkün kılabileceğini, ancak iklim değişikliğinin belirsiz bir risk olduğunu belirtiyor.

İlk koruma uygulaması, Suvla Körfezi'nde 13 m derinlikte yatan HMS Louis'e yapıldı; çinko anot ve bakır kablolar gemiye bağlanarak paslanma süreci yavaşlatıldı. Projenin maliyeti yaklaşık 1 milyon dolar ve daha büyük, derin batıklar için dört katına çıkabilir. Önümüzdeki sekiz yılda 17 tarihsel öneme sahip site korunacak ve yaklaşık 20 hasar görmüş batık 3D taranacak.

Bölgedeki diğer önemli batıklar arasında 68 m derinlikte ters dönmüş Fransız savaş gemisi Bouvet ve 20 m derinlikte dinlenmekte olan HMS Majestic bulunuyor. 2022'den beri dalışa açılan alanda yılda 4 700 dalgıç kaydediliyor ve ziyaretçi sayısının on yıl içinde üç katına çıkması öngörülüyor.

Artan dalış trafiği ve iklim değişikliğinin etkileri, batıkların korunması için sürekli izleme ve düzenlemeler gerektiriyor; aşırı turizm, çapa bırakma gibi riskler hâlâ mevcut.