New York Mahkemesi Schiele Çizimini Geri İade Davasında Ceza Kanunu Kullanımını İptal Etti
New York temyiz mahkemesi, Art Institute of Chicago'dan 2023'te el konulan Egon Schiele çiziminin iade davasında, yalnızca açık davalarda kullanılabilecek bir ceza kanununun hatalı uygulandığını belirledi; karar, benzer mülkiyet anlaşmazlıklarında davacıların prosedürlerini zorlayabilir.
Egon Schiele’nin 1916 tarihli “Russian War Prisoner” çizimi, 2023 yılında Art Institute of Chicago tarafından Nazi döneminde çalındığı iddiasıyla el konuldu. Çizimin asıl sahibi olduğu iddia edilen Yahudi koleksiyoncunun soyundan gelenler, eserin iadesini talep ederken, New York Savcılığı’nın Antikalar Trafik Birimi (ATU) tarafından suç kanunu üzerinden hızlı iade prosedürü başlatıldı.
Temmuz ayında New York temyiz mahkemesi, beş yargıçtan oluşan bir panelin oybirliğiyle, savcılığın yalnızca kesin vakalarda kullanılabilecek bir ceza maddesini bu davada hatalı şekilde referans aldığını karar verdi. Mahkeme, bu uygulamanın sürecin uzamasına ve davacıların daha uzun ceza soruşturmaları talep etmesine yol açabileceğini vurguladı.
Avukat Peter Tompa, kararın New York’ta antikalar ticaretini “büyük ölçüde öldürdüğünü” ve “özel mülkiyet haklarını göz ardı ettiğini” belirterek, bu yargı kararının benzer mülkiyet anlaşmazlıklarında davacıların daha güçlü bir konuma gelmesini sağlayabileceğini söyledi. Savcılık ise kararı gözden geçirerek bir temyiz başvurusu hazırladığını açıkladı.
Aynı dönemde, Auschwitz‑Birkenau Devlet Müzesi’nin, Nazi doktoru Josef Mengele’ye ait olduğu iddia edilen yedi suyu boya portreyi koruma gerekçesiyle tutması ve Babbitt’in mirasçıları tarafından Kaliforniya’da yeni bir dava açılması da benzer hukuki ve etik soruları gündeme taşıdı.
