Bronz Hermes Heykelciği 55 Yıl Sonra Türkiye’ye Restitüe Edildi ve Met’in Koleksiyonundan Çıkarıldı

Manhattan Bölge Savcılığı, 18 Eylül’de Türkiye’ye toplam değeri 2,2 milyon doların üzerinde olan 100 tarihi eserin iade edildiğini açıkladı. Bu topluluktaki en çarpıcı parça, MÖ 1. yüzyıl ile MS 1. yüzyıl arasına tarihlenen, 29,1 cm yüksekliğindeki bronz Hermes heykelcikidir ve savcılık tarafından yaklaşık 500 bin dolar olarak değerlenmiştir.

Eserin Türkiye’den 1960’lı yıllarda hüküm giymiş antika tüccarı George Zakos tarafından çıkarıldığı, ardından New York’taki Metropolitan Museum of Art’a 1971 yılında satıldığı belirtiliyor. Met’e satıldığında eserin herhangi bir provenans kaydı bulunmuyordu; 1971.11.11 tarihli envanter kaydı ve “Rogers Fund, 1971” ibaresiyle koleksiyona girmişti.

Müzenin güncel veri tabanında eser artık “Restituted” ibaresiyle işaretlenmiş; Met, Hermes’in Haziran 2026’da iade edildiğini ve koleksiyonunda bulunmadığını kayda geçirmiştir. Bu iade, eserin 1972 müze bülteninde “outstanding recent acquisitions” olarak tanıtılmasından sonra gerçekleşti.

İade, Manhattan Savcılığı’nın Antiquities Trafficking Unit’i tarafından yürütülen 10. operasyon olup, bugüne kadar Türkiye’ye 276 eser, toplam 96,5 milyon dolar değerinde geri gönderildi. Birim, 18 kişiyi mahkum etti ve 6 400’den fazla kültür varlığını geri kazandı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu işbirliğinin müzeleri, koleksiyonerleri ve sanat piyasasını eserlerin provenansını daha dikkatli incelemeye yönlendirdiğini vurguladı. The Met’in 2023’te başlattığı Cultural Property Initiative, koleksiyon araştırmalarını artırarak benzer iade süreçlerini desteklemektedir.